Referendum over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017

Op 21 maart 2018 is er in Nederland een raadgevend referendum. U kunt dan stemmen over de vraag: bent u voor of tegen de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017? Waar gaat deze wet precies over? Wat zijn de verschillen met de huidige wet? En waarom wordt er een referendum over gehouden? Dat en meer leest u op deze website.

Over het werk van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten

De Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017) gaat over het werk van de Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten: wat zijn hun taken, welke middelen mogen ze daarvoor inzetten en hoe is het toezicht geregeld? De wet geldt zowel voor de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) als voor de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Hun opdracht is om de veiligheid en de democratische rechtsorde te helpen beschermen door het verzamelen en analyseren van informatie. Denk daarbij aan dreigingen en risico’s voor de samenleving en voor vredesoperaties, en aan (internationaal) terrorisme. Dat geldt voor de AIVD, maar ook voor de MIVD voor zover de krijgsmacht daarbij betrokken is of kan raken.

Vervanger van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2002

De nieuwe wet vervangt de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2002 (Wiv 2002). Deze wet is volgens de regering op een aantal punten verouderd. Zo zijn meer mensen internet gaan gebruiken en heeft vrijwel iedereen een smartphone. In 2002 verliep de internationale telecommunicatie voor het merendeel door de lucht, via de ether. Inmiddels communiceren we wereldwijd grotendeels via glasvezel- of koperkabels. Mobiele telefoons, laptops en andere apparaten maken contact met modems of zendmasten, die vervolgens informatie doorgeven over de kabel. Onder de huidige wet mogen de AIVD en de MIVD deze kabelgebonden communicatie slechts beperkt onderscheppen. Een belangrijke wijziging in de Wiv 2017 is de verruiming van hun bevoegdheden op dit gebied.

Meer mogelijkheden om communicatie te onderscheppen

Door de verruiming van hun bevoegdheden kunnen de AIVD en de MIVD onder de nieuwe wet kabelgebonden communicatie breder onderscheppen dan nu. Dat kan ertoe leiden dat er bij de diensten ook gegevens terechtkomen over personen die niet kwaadwillend zijn. In dit verband wordt in het publieke debat soms van een ‘sleepnet’ gesproken en wordt de wet zelf ook wel ‘Sleepwet’ genoemd. De diensten mogen deze communicatie echter niet volledig ongericht onderscheppen. Ze mogen alleen gegevens verzamelen met een bepaald doel en moeten niet-relevante gegevens zo snel mogelijk vernietigen. Om ervoor te zorgen dat dit zorgvuldig en rechtmatig gebeurt, wordt het onafhankelijk toezicht op het werk van de diensten uitgebreid.

Veiligheid en privacy

De nieuwe wet vergroot het bereik van de diensten en daarmee de mogelijkheid dat er inbreuk wordt gemaakt op de privacy van burgers. Door een pakket aan extra waarborgen, zoals een uitgebreider onafhankelijk toezicht op de diensten, probeert de wet een balans aan te brengen tussen het belang van de nationale veiligheid en de privacy van individuele personen. Het publieke debat richt zich op de vraag of die balans goed is gekozen.

Informatie van de Referendumcommissie

De informatie op deze website valt onder de verantwoordelijkheid van de Referendumcommissie. Deze onafhankelijke commissie heeft als wettelijke taak om de kiezers te informeren over de inhoud van de wet waar het referendum over gaat. Daarnaast bepaalt de commissie de aanduiding van de wet op het stembiljet, stelt ze de datum van het referendum vast en verleent ze subsidies voor activiteiten die het debat over de Wiv 2017 stimuleren.

Pdf